Rozwód nie zawsze kończy obowiązki finansowe między byłymi małżonkami. W określonych sytuacjach jeden z nich może domagać się alimentów od drugiego. Wiele osób błędnie zakłada, że alimenty przysługują wyłącznie na dzieci. Tymczasem przepisy przewidują również możliwość zasądzenia alimentów na rzecz byłego małżonka.
Kiedy jest to możliwe?
Kto może żądać alimentów po rozwodzie?
O alimenty może wystąpić były małżonek, jeżeli spełnione są przesłanki określone w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.
Zakres obowiązku alimentacyjnego zależy przede wszystkim od tego, czy sąd orzekł o winie za rozkład pożycia małżeńskiego.
Alimenty, gdy rozwód został orzeczony bez winy lub z winy obojga małżonków
Jeżeli sąd:
- nie orzekł o winie,
- albo uznał winę obojga małżonków,
alimentów może żądać wyłącznie ten były małżonek, który znajduje się w niedostatku.
Niedostatek nie oznacza całkowitego braku dochodów. Chodzi o sytuację, w której dana osoba nie jest w stanie własnymi siłami zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb życiowych.
Alimenty od małżonka wyłącznie winnego rozpadu małżeństwa
Inaczej wygląda sytuacja, gdy sąd uznał, że za rozkład pożycia wyłączną winę ponosi jeden z małżonków.
W takim przypadku niewinny małżonek może domagać się alimentów, jeżeli rozwód spowodował istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej.
Co ważne, nie musi pozostawać w niedostatku. Wystarczy wykazać, że poziom jego życia po rozwodzie wyraźnie się pogorszył.
Jak sąd ustala wysokość alimentów?
Nie istnieje jedna, z góry określona kwota alimentów.
Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim:
- usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej,
- możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego,
- dotychczasowy poziom życia małżonków,
- okoliczności konkretnej sprawy.
Każda sprawa jest oceniana indywidualnie.
Jak długo można otrzymywać alimenty?
To zależy od okoliczności.
Jeżeli rozwód został orzeczony bez orzekania o winie albo z winy obu stron, obowiązek alimentacyjny co do zasady wygasa po 5 latach od rozwodu. W wyjątkowych przypadkach sąd może ten termin przedłużyć.
Natomiast gdy alimenty zostały zasądzone od małżonka wyłącznie winnego rozpadu małżeństwa na rzecz małżonka niewinnego, przepisy nie przewidują pięcioletniego ograniczenia. Obowiązek może trwać dłużej, o ile nadal istnieją przesłanki do jego utrzymywania.
Kiedy obowiązek alimentacyjny wygasa?
Obowiązek alimentacyjny wobec byłego małżonka wygasa przede wszystkim wtedy, gdy:
- uprawniony zawrze nowe małżeństwo,
- odpadną przesłanki uzasadniające obowiązek alimentacyjny,
- upłynie termin przewidziany w ustawie (w przypadkach, w których ma zastosowanie).
Podsumowanie
Możliwość otrzymywania alimentów po rozwodzie zależy przede wszystkim od treści wyroku rozwodowego oraz sytuacji życiowej byłych małżonków. W niektórych przypadkach konieczne jest wykazanie niedostatku, natomiast przy rozwodzie z wyłącznej winy jednego z małżonków wystarczy udowodnić istotne pogorszenie sytuacji materialnej.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, dlatego przed podjęciem decyzji o dochodzeniu alimentów warto przeanalizować swoją sytuację prawną i finansową.
