Po rozwodzie rodzice często zastanawiają się, czy mogą samodzielnie wyjechać z dzieckiem na wakacje. Szczególnie dużo wątpliwości pojawia się wtedy, gdy planowany jest wyjazd za granicę.
Czy zgoda drugiego rodzica jest zawsze konieczna? A co zrobić, jeśli były małżonek odmawia jej udzielenia?
Czy po rozwodzie można samodzielnie wyjechać z dzieckiem na wakacje?
To zależy.
Samo orzeczenie rozwodu nie oznacza, że jeden z rodziców może samodzielnie podejmować wszystkie decyzje dotyczące dziecka. Kluczowe znaczenie ma to, jak wygląda wykonywanie władzy rodzicielskiej po rozwodzie.
Jeżeli obojgu rodzicom nadal przysługuje władza rodzicielska, najważniejsze decyzje dotyczące dziecka powinny być podejmowane wspólnie.
Czy potrzebna jest zgoda na wyjazd za granicę?
Co do zasady – tak.
Sąd Najwyższy już wiele lat temu wskazał, że wyjazd dziecka za granicę w celu spędzenia wakacji jest istotną sprawą dziecka, dlatego wymaga zgody obojga rodziców wykonujących władzę rodzicielską. Jeżeli takiej zgody nie ma, konieczne jest uzyskanie zgody sądu opiekuńczego. (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 marca 1985 r., sygn. III CRN 19/85).
A co z wakacjami w Polsce?
Wyjazd z dzieckiem na wakacje na terenie Polski wygląda inaczej.
Co do zasady nie jest wymagana odrębna zgoda drugiego rodzica na krajowy wyjazd wypoczynkowy. Warto jednak pamiętać, że rodzice powinni współpracować przy wykonywaniu władzy rodzicielskiej i informować się o sprawach dotyczących dziecka, zwłaszcza gdy wyjazd jest dłuższy lub przypada na czas kontaktów drugiego rodzica.
Co zrobić, gdy drugi rodzic nie wyraża zgody?
Brak zgody drugiego rodzica nie zawsze oznacza, że wyjazd nie będzie możliwy.
Jeżeli rodzice nie potrafią dojść do porozumienia, można złożyć do sądu opiekuńczego wniosek o wydanie zgody zastępczej na wyjazd dziecka za granicę.
Sąd oceni, czy planowany wyjazd jest zgodny z dobrem dziecka. Bierze pod uwagę między innymi:
- cel wyjazdu,
- czas jego trwania,
- bezpieczeństwo dziecka,
- wpływ wyjazdu na kontakty z drugim rodzicem,
- dotychczasową współpracę rodziców.
Czy można wyjechać bez zgody drugiego rodzica?
Jeżeli drugi rodzic posiada pełnię władzy rodzicielskiej, wyjazd za granicę bez jego zgody może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych.
Dlatego przed planowanym wyjazdem warto upewnić się, czy zgoda drugiego rodzica jest wymagana, a w razie sporu odpowiednio wcześniej wystąpić do sądu.
Kiedy zgoda drugiego rodzica nie będzie potrzebna?
Nie w każdej sytuacji zgoda jest konieczna.
Co do zasady nie będzie ona wymagana, jeżeli drugi rodzic został pozbawiony władzy rodzicielskiej albo jego władza rodzicielska została zawieszona. Znaczenie ma również treść wyroku rozwodowego lub innych orzeczeń dotyczących wykonywania władzy rodzicielskiej.
Podsumowanie
Planując wakacyjny wyjazd z dzieckiem po rozwodzie, warto wcześniej sprawdzić, czy konieczna jest zgoda drugiego rodzica. W przypadku wyjazdu za granicę, gdy obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska, co do zasady taka zgoda będzie potrzebna. Jeżeli nie uda się jej uzyskać, o możliwości wyjazdu może zdecydować sąd opiekuńczy.
Odpowiednie przygotowanie przed wyjazdem pozwala uniknąć niepotrzebnych konfliktów i sprawia, że wakacje będą spokojniejsze zarówno dla rodziców, jak i przede wszystkim dla dziecka.
